اجزاء قرآن
آشنائی با اجزاء قرآن
پيوندهای روزانه

قرآن مركب از 114 سوره است كه بلندترين آن سوره بقره با 286 آيه و كوتاهترين آن سوره كوثر با 3 آيه مي باشد سوره هاي قرآن داراي تقسيمات زير است:

الف: كميت – سوره هاي قرآن از نظر كمي به چهار دسته تقسيم مي شوند .

1 - السبع الطول: عبارت از هفت سوره بزرگ قرآن يعني:

بقره – آل عمران – نساء – مائده – انعام – اعراف – انفال و توبه

كه تمامي آنها مدني و پس از سوره حمد بترتيب در اول قرآن آمده است

2 - مئين: سوره هايي كه از يكصد آيه تشكيل شده است و 14 سوره اند

از سوره يونس تا مؤمنون ( از سوره 10 تا 23 قرآن )

3 مثاني: سوره هايي كه ميان اعراب متداول بوده و در نمازها قرائت مي شوند

تعداد آنها 26 سوره اند از نور تا حجرات ( از 24 تا 49 )

4 مفصلات: ساير سوره هاي قرآن از ق تا ناس جمعا 65 سوره ( سري 50 تا 114 )

اين دسته از سوره ها نيز خود بر سه گونه اند .

طوال: از ق تا بروج36سوره

اوساط: متوسط از طارق تا بينه13 سوره

قصار: از زلزله تا ناس16 سوره (ارياض )

ضمنا تعيين سوره و نام آن توفيقي است نه اجتهادي

ب: از نظر آغاز

سوره هاي قرآن از جهت آغاز داراي تقسيمات زير است:

1 الحمدا...: شامل فاتحه - انعام – كهف – سبا – فاطر –(حمد يا حامدات يا مفاصير )

2 - مسبحات: شامل اسراء – حديد – حشر – صف – جمعه – تغابن – اعلي ( عرائس )

3 الر: شامل يونس – هود – يوسف – رعد – ابراهيم – حجر ( الم ) ( بساتين )

4 الم: شامل بقره – آل عمران – اعراف –عنكبوت-

روم – لقمان – سجده – اعراف ( المص ) – ( ميادين )

5 حم: شامل مؤمن – سجده – شوري – زخرف – دخان – جاثيه – احقاف ( شوري حم عسق )

( حواميم يا آل حم )

6 طسم: شامل شعرا – قصص – نمل ( طس ) – ( طواسيم و طواسين )

7 مقطعات: شامل كيعص ( مريم ) – طه – ص – ق – ن – يس

8 چهار قل: شامل كآفرون – اخلاص – فلق – ناس – جن (قلاقل با سوره جن )

ج: از نظر تاريخي ( مكان و زمان )

سوره هاي قرآن از جهت تاريخ نزول و مكان بر دو گونه اند

1 مكي: سوره هايي كه قل از هجرت پيامبر كه عموما در شهر مكه نازل شده اند را مكي مي نامند ( مك ) تعداد اين سوره ها بين 86 تا 90 سوره است

2 مدني: سوره هايي كه پس از هجرت پيامبر در مدينه و يا درمسير مكه و مدينه نازل شده اند ( مد )

تعداد اينگونه سوره ها بين 24 تا 28 مي باشد كه بشرح زير است

بقره – آل عمران – نساء – مائده – انفال – توبه – رعد – حج – نور – احزاب – محمد – فتح – حجرات – رحمن – حديد – مجادله – ممتحنه – صف – جمعه – منافقون – تغابن - طلاق - تحريم – انسان – بنيه – زلزله - نصر ضمنا حجم سوره هاي مدني بيش از مكي است

د: از نظر اسامي

سوره هاي قرآن از جهت نام داراي تقسيمات زير است

1 حيوانات: شامل بقره – نحل – نمل – عنكبوت – فيل – انعام

2 انبياء: شامل يونس – هود – يوسف – ابراهيم – محمد – نوح – يس – مزمل – مدثر

3 فرشتگان: شامل صافات – ذاريات – مرسلات – نازعات

4 خداوند: شامل فاطر – رحمن – اعلي – غآفر – نور

5 شخصيتها: شامل آل عمران – مريم – لقمان – قريش –مومن

6 زنان: شامل نساء – طلاق – تحريم – مريم

7 زمان: شامل دهر – جمعه – قدر – فجر – عصر

8 گروهها: شامل انسان – جن - ناس – كآفرون – منافقون – مؤمنون – انبياء – شعرا – احزاب

9 طبيعت: شامل رعد – نور – دخان – نجم – قمر – حديد – بروج – شمس – ليل – زلزله – فلق – دهر

10 مكان: شامل كهف – روم – سبا - احقاف – طور – بلد – اعراف – حجر – حجرات

11 قيامت: شامل واقعه – حشر – الحاقه – القيامه – نبا – طارق – غاشيه – تغابن – جاثيه

معارج ( سأل سائل ) – عبس ( الاعمي ) – زلزله ( زلزال ) – كآفرون ( مجد ) – فاتحه الكتاب ( حمد – كافيه – ام الكتاب ) – علق يا اقراء – ق ( باسقات ) – قدر ( انا انزلنا ) – كوثر ( انا اعطينا )

12 مقطعه: شامل طه – ص – ق – يس – ن – حمعسق

ه: چند نامه

برخي از سوره ها داراي چند نامند شامل

اسراء ( بني اسرائيل ) – سجده ( جرز يامضاجع ) – فاطر ( ملائكه ) – مؤمن ( غآفر ) – فصلت ( سجده ) – محمد ( قتال) قلم ( ن ) – دهر ( انسان ) – نبا ( عم يا معصرات )- كورت ( تكوير ) – شرح ( انشراح ) - لهب(تبت يامسد)- توحيد ( اخلاص ) – توبه ( برائت )- شورا ( حمعسق ) –

و: از نظر موضوعي

سوره ها از نظر موضوعي شامل موارد زيرند

1 زهراوان: به دو سوره بقره و آل عمران اطلاق مي شود ( بدليل وجود احكام نوراني و بسيار در آندو)

2 عزائم: به چهار سوره كه داراي سجده واجبه اند ( نجم آيه آخر – سجده آيه 15 - فصلت آيه 37 –علق آيه آخر )

3 نسائين: به دو سوره نساء و طلاق گفته مي شود زيرا احكام زنان بيشتر در اين دو سوره آمده است اولي را نساء كبري و دومي را نساء صغري نامند .

4 قرينتين: به دو سوره انفال و توبه گفته مي شود كه ميان آندو بسم ا... وجود ندارد .

5 معوذتين: به دو سوره فلق و ناس اطلاق مي شود كه در آغاز آندو عبارت تعويذ وجود دارد .

6 سجده هاي مندوبه: يازده سوره اند كه داراي سجده هاي مندوبه اند و عبارتند از:

اعراف آيه آخر – نحل 48 – مريم 58 – حج 18 – نمل 25 – رعد 15 – اسري 107 – فرقان 60 – ص 24 - انشقاق 21 – حج 77

ز: خصوصيات هر سوره

1 – حمد عصاره قرآن است و يا ام الكتاب يعني اساس و امهات مطالب قرآن در آن آمده است و بمنزله مادر وجامع همه سوره است

2 – نمل دو بسم ا... دارد

3 – قمر تمامي آيات آن به حرف راء مختوم است

4 – مجادله در تمام آيات آن واژه ا... دارد

5 – يس قلب قرآن است

6 – بقره كوهان قرآن است بزرگترين سوره قرآن و بنام فسطاط القرآن ياالفردوس ياسنام القرآن

7 – آل عمران ذبابيح قرآن است

8 – قرائت هر سوره اي داراي فضائلي است كه در روآيات بدان اشاره شده است(3531تا3554)

ح: كليه اسامي سوره ها با ال همراه است بجز

1 – نوح – قريش – ن – حمعسق بدليل علم بودن يا مقطعه بودن آن بقيه عبارتند از آل عمران – يونس – هود – يوسف – سبا – محمد – ابراهيم – مريم – لقمان- طه – يس – ص – ق – ن

2 – فاطر – غآفر بدليل مضاف بودن آن

3 – فصلت – عبس – عم – كورت – تبت – سال سائل – اقرء – انا انزلنا – انا اعطينا – هل اتي تبارك بدليل فعل بودن آنها

ضمنا نام دو سوره تبت و ليل از هر دو طرف يكسان خوانده مي شود .

[ چهارشنبه 16 بهمن 1398 ] [ 20:19 ] [ به ابادی ] [37 بازدید]
.: Weblog Themes By pichak :.

درباره وبلاگ

آرشيو مطالب
آمار سایت
افراد آنلاین : 1
بازدید امروز : 14
بازدید دیروز : 6
هفته گذشته : 40
ماه گذشته : 68
سال گذشته : 831
کل بازدید : 831
کل مطالب : 8
نظرات : 0
امکانات وب
. ایناز چت